Gat in De Tanden
Een mooie glimlach kan het zelfvertrouwen vergroten, maar tandheelkundige openingen, ook wel diastema genoemd, kunnen soms…
Tandbederf begint vaak ongemerkt en ontwikkelt zich vervolgens tot gevoeligheid, zichtbare plekken en pijn. Vroege tekenen zijn korte steekjes bij koude of zoete voedingsmiddelen en krijtwitte plekken op het glazuur. Naarmate het gaatje dieper wordt, kun je aanhoudende kiespijn, een slechte adem, pijn bij het kauwen of zwelling van het tandvlees opmerken. Een tandarts kan tandbederf bevestigen en de juiste behandeling aanbevelen.
Tandbederf (cariës) ontstaat wanneer zuren die door mondbacteriën worden geproduceerd geleidelijk het tandglazuur afbreken. Vroegtijdige opsporing betekent meestal eenvoudigere behandeling en minder risico op infectie, een wortelkanaalbehandeling of tandverlies.

Tandbederf begint wanneer tandplakbacteriën zich voeden met suikers en zetmeel en zuur produceren. Na verloop van tijd halen herhaalde zuuraanvallen mineralen uit het glazuur (de-mineralisatie). Als het oppervlak afbreekt, ontstaat er een gaatje dat zich kan uitbreiden naar het tandbeen en uiteindelijk naar het tandmerg waar de zenuw zich bevindt.
De meeste gaatjes ontstaan door een combinatie van voeding, dagelijkse gewoonten en individuele risicofactoren. De meest voorkomende oorzaken zijn:

Symptomen hangen af van hoe diep het bederf is. Sommige gaatjes veroorzaken in het begin geen pijn, vooral tussen de tanden, dus regelmatige tandartscontroles blijven belangrijk. Dit zijn de meest voorkomende tekenen:
Vroeg bederf veroorzaakt vaak korte gevoeligheid die verdwijnt zodra de prikkel weg is. Wanneer het bederf het tandbeen bereikt, kan de pijn frequenter en intenser worden. Als het tandmerg is aangetast, kan de pijn constant, kloppend of scherp zijn en uitstralen naar kaak of oor. Ernstige pijn met zwelling of koorts kan wijzen op een abces en vereist spoedzorg.
Een tandarts controleert meestal op zachte plekken, verkleuringen en ruwe oppervlakken. Bitewing-röntgenfoto’s worden vaak gebruikt om bederf tussen tanden op te sporen en de diepte te beoordelen. Sommige praktijken gebruiken lichtapparatuur om vroege glazuurmineraalverlies te detecteren.
De behandeling hangt af van het stadium van het bederf en of de zenuw is aangetast. Een tandarts adviseert de meest behoudende optie om de tand te versterken en de bacteriën te stoppen.

Maak een afspraak bij de tandarts als je terugkerende gevoeligheid, kiespijn, pijn bij het kauwen of zichtbare putjes of donkere plekken hebt. Zoek spoedzorg als je zwelling in het gezicht, pus, koorts of slikproblemen hebt, want dit kan wijzen op een verspreidende infectie.
Goede preventie richt zich op het beheersen van tandplak, blootstelling aan fluoride en het verminderen van hoe vaak tanden aan suiker en zuur worden blootgesteld.
Als je een professionele beoordeling of behandelingen zoals vullingen, kronen, implantaten of cosmetische tandheelkunde wilt, neem dan contact op met je tandartspraktijk om een afspraak te maken.
Een gevormd gaatje kan niet vanzelf genezen. In het vroegste stadium—voordat er een gat ontstaat—kan het glazuur soms worden versterkt door remineralisatie met fluoride en verbeterde mondhygiëne.
Gevoeligheid kan in het begin komen en gaan. Als het bederf voortduurt, worden de symptomen meestal frequenter en kunnen ze leiden tot aanhoudende pijn totdat de tand wordt behandeld.
Korte verlichting kan komen van vrij verkrijgbare pijnstillers (volg het etiket), het vermijden van zeer warme, koude of zoete triggers en spoelen met warm zout water. Deze stappen behandelen de oorzaak niet, dus een tandartsbezoek blijft noodzakelijk.
Typische tekenen zijn gevoeligheid voor warm of koud, kiespijn, pijn bij het kauwen, zichtbare witte/bruine/zwarte plekken of een gaatje, slechte adem en gevoelig tandvlees bij de tand.