Wat is Een Wortelholte?

Wat is een wortelcariës?

Een wortelcariës is tandbederf op het worteloppervlak van een tand, meestal dicht bij de overgang van het tandvlees naar de tand. Wanneer het tandvlees zich terugtrekt, wordt de wortel blootgesteld aan bacteriën en zuren uit tandplak. In tegenstelling tot de kroon van de tand, wordt de wortel niet beschermd door glazuur, waardoor deze vatbaarder is voor afbraak.

Wat zijn de symptomen van een wortelcariës?

Wortelcariës veroorzaakt in het begin vaak weinig tot geen pijn. Veelvoorkomende symptomen zijn:

• • Gevoeligheid voor koude, warme of zoete voedingsmiddelen en dranken
  • Een ruw of zacht plekje bij de tandvleesrand
  • Een bruin, geel of donkerder gebied op het worteloppervlak
  • Gevoelig of ontstoken tandvlees rondom de tand
  • Pijn bij het kauwen of spontane pijn in latere stadia

Waardoor ontstaat wortelcariës?

Wortelcariës ontstaat meestal wanneer drie factoren samenkomen: blootliggende wortels, tandplakbacteriën en tijd. Deze factoren kunnen het risico verhogen:

Tandvleesrecessie

Terugtrekkend tandvlees legt het worteloppervlak bloot. Parodontale (tandvlees)ziekten, agressief poetsen en natuurlijke veroudering kunnen allemaal bijdragen aan recessie.

Opbouw van tandplak en gebrekkige mondhygiëne

Tandplak hoopt zich gemakkelijk op langs de tandvleesrand en tussen de tanden. Als het niet regelmatig wordt verwijderd, kunnen zuren en bacteriële bijproducten het cement en dentine verzachten en een gaatje veroorzaken.

Droge mond (lage speekselproductie)

Speeksel helpt zuren te neutraliseren en voedselresten weg te spoelen. Medicatie, bepaalde medische aandoeningen en uitdroging kunnen de speekselproductie verminderen en het risico op wortelcariës verhogen.

Dieet en frequent snacken

Veelvuldige suiker- of zetmeelrijke snacks houden tandplakbacteriën langer actief. Het langdurig nippen aan gezoete dranken kan een vergelijkbaar effect hebben.

Tandenknarsen of -klemmen

Knarsen kan het tandoppervlak afslijten en het tandvlees irriteren. Die slijtage kan het vasthouden van tandplak vergemakkelijken en bij sommige mensen recessie verergeren.

Hoe stellen tandartsen wortelcariës vast?

Tandartsen zoeken naar zachte plekken, verkleuringen en tandplakophoping bij de tandvleesrand. Ze kunnen tandröntgenfoto’s gebruiken om te zien hoe diep het verval is en om problemen tussen tanden of onder bestaande restauraties uit te sluiten.

Behandelopties voor wortelcariës

De behandeling hangt af van hoe vroeg het verval wordt ontdekt en of de zenuw van de tand betrokken is. Je tandarts kan een of meer van de volgende opties aanbevelen:

Professionele reiniging en plakcontrole

Het verwijderen van tandplak en tandsteen vermindert de bacteriële belasting en kan helpen vroege laesies te stabiliseren in combinatie met fluoride en goede thuiszorg.

Fluoridebehandelingen

Tandpasta met hoge fluorideconcentratie of fluoridevernis kan vroege wortellaesies remineraliseren en versterken.

Silver Diamine Fluoride (SDF)

SDF kan verval in veel gevallen stoppen en is snel aan te brengen. Het maakt het aangetaste gebied permanent donkerder en wordt daarom vaak gebruikt op minder zichtbare plaatsen.

Vullingen (restauraties)

Als het oppervlak is gecaviteerde of niet schoon te houden is, wordt een vulling geplaatst om de wortel te beschermen. Tandartsen kiezen vaak materialen die goed hechten op deze plek en fluoride afgeven.

Wortelkanaalbehandeling

Als het verval de pulpa (zenuw) bereikt, verwijdert een wortelkanaalbehandeling het geïnfecteerde weefsel en kan de tand worden hersteld.

Extractie en vervanging

Als de tand niet gered kan worden, wordt verwijdering aanbevolen. Vervangingsopties zijn onder meer een implantaat, brug of gedeeltelijke prothese.

Hoe wortelcariës te voorkomen

Preventie richt zich op het onder controle houden van tandplak aan de tandvleesrand, het beschermen van blootliggende wortels en het ondersteunen van een gezonde speekselstroom:

• Poets tweemaal daags met fluoridetandpasta; gebruik een zachte borstel en zachte druk langs het tandvlees.
• Reinig dagelijks tussen de tanden met floss of interdentale borsteltjes.
• Vraag je tandarts of tandpasta met hogere fluorideconcentratie of fluoridevernis geschikt is voor jou.
• Beperk frequent snacken en het nippen aan gezoete dranken; drink vooral water.
• Beheer een droge mond: neem regelmatig water, bespreek medicatiegerelateerde droogheid met je arts, en overweeg suikervrije xylitolkauwgom indien geschikt.
• Bezoek regelmatig je tandarts zodat vroege wortelcariës opgespoord kan worden voordat een vulling of wortelkanaal nodig is.

Wat gebeurt er als een wortelcariës niet wordt behandeld?

Onbehandelde wortelcariës kan dieper worden en zich verspreiden naar de tandzenuw. Dit kan leiden tot aanhoudende pijn, infecties, abcesvorming en tandverlies. Mondinfecties kunnen ook een belasting vormen voor de algehele gezondheid, vooral bij mensen met bepaalde medische aandoeningen, dus tijdige behandeling is de veiligste aanpak.

FAQ: Wortelcariës